Europa lanzou unha rede de fábricas de Intelixencia Artificial (AI Factories) para fortalecer a súa autonomía dixital e democratizar o acceso á supercomputación. Neste sentido, España destácase como pioneira neste ámbito, con dúas fábricas aprobadas en Barcelona e Santiago de Compostela, centradas no desenvolvemento de modelos de IA fiables e sostibles.

As AI Factories son espazos onde se deseñan e implementan solucións de IA, apoiadas por supercomputación e colaboración entre investigadores, empresas e administracións. Estas fábricas céntranse en áreas como a saúde, a sostibilidade, a industria e a agricultura, utilizando a capacidade de cálculo da EuroHPC Joint Undertaking para crear modelos de IA xerativa.

O proxecto é parte do AI Innovation Package e do AI Continent Action Plan, co obxectivo de establecer polo menos 15 fábricas operativas para 2026, triplicando a capacidade de supercomputación en Europa. Estas infraestruturas apoiarán a startups e universidades, ofrecendo acceso a modelos avanzados de IA e promovendo a soberanía tecnolóxica.

En canto a Galicia, a fábrica de Santiago de Compostela estará situada nas instalacións do Centro de Supercomputación de Galicia (CESGA) e centrarase no desenvolvemento de modelos de IA aplicados á saúde, á biotecnoloxía e ás ciencias da vida. O proxecto contará coa participación das 3 universidades públicas galegas e os seus obxectivos serán potenciar a medicina personalizada, a biotecnoloxía azul, o envellecemento saudable ou a bioenerxía, impulsando a creación de startups, emprego cualificado e transferencia de coñecemento.

O proxecto galego contou cunha inversión de 82 millóns de €, dos cales 41 millóns de € proceden da EuroHPC Joint Undertaking, 24 millóns de € do PRTR e 17 millóns de € da Xunta de Galicia.